ખેડૂતો માટે સ્થાઈ કમાણીનું માધ્યમ બની શકે છે સૌર ઉર્જા યોજના, સરકાર આપી રહી છે ભારે છૂટ.

0
158

સૌર ઉર્જા યોજના દ્વારા ખેડૂતો કરી શકે છે કમાણી, સરકાર દ્વારા તેના પર મળી રહી છે ભારે છૂટ, જાણો વધુ વિગત. ખેડુતોને સસ્તી વીજળી આપવાના મુદ્દે સરકાર, વીજ કંપનીઓ અને પોતે ખેડુતો પણ મૂંઝવણમાં છે. જો ખેડૂતોને મફત વીજળી ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે, તો તેનાથી વીજ કંપનીઓ અને અંતે સરકાર પર સતત આર્થિક બોજો વધે છે, જે પહેલાથી જ પ્રતિ વર્ષ 80 હજાર કરોડ રૂપિયાની સીમા વટાવી ચૂકી છે.

બીજી તરફ જો ખેડૂતોને મફત વીજળી આપવામાં આવતી નથી, તો તે ખેડૂતોના કૃષિ ખર્ચમાં વધારો કરે છે, જે પહેલાથી જ દેવાના બોજ હેઠળ દબાયેલા છે. આવી સ્થિતિમાં એવો કયો વિકલ્પ હોઈ શકે છે, જે સરકારને આર્થિક બોજથી રાહત આપી શકે છે, અને ખેડૂતોને વિના મૂલ્યે વીજળી પણ પ્રદાન કરી શકે છે.

શૂન્ય મેન્ટેનન્સ પર 25 થી 30 વર્ષનો તણાવ ખતમ : પૂર્વ સચિવ અને ઉર્જા વિશેષજ્ઞ અજય શંકરના કહેવા મુજબ, સૌર ઉર્જાથી સંચાલિત સોલાર પંપ આ સમસ્યાનું યોગ્ય નિરાકરણ હોઈ શકે છે. એકવાર સોલાર પંપ લગાવીને લગભગ 25-30 વર્ષ સુધી અવિરત સિંચાઈ માટે વીજળી મેળવી શકાય છે. એક હોર્સપાવરના મશીન માટે તેમની કિંમત આશરે એક લાખ રૂપિયા હોઈ શકે છે, 10 હોર્સપાવરના મશીન માટે વિવિધ કંપનીઓ અનુસાર 6 લાખ રૂપિયા સુધીનો ખર્ચ થઈ શકે છે. સોલાર પેનલથી બનેલી વીજળીનો ઉપયોગ સિંચાઇ તેમજ અન્ય તમામ કૃષિ કાર્યો માટે થઈ શકે છે. આ રીતે વીજળી પર ખેડૂતનું નિર્ભરતા સમાપ્ત થઇ જાય છે.

જો પીએમ-કુસુમ (PM-KUSUM) યોજના અંતર્ગત આ સોલાર પંપની યોજનાનો લાભ ખેડુતો લેશે, તો ખેડૂતે માત્ર એક તૃતીયાંશ ભાગની કિંમત ચૂકવવી પડશે, એક તૃતીયાંશ ભાગની કિંમત જ્યારે રાજ્ય સરકાર અને બાકીના એક તૃતીયાંશ ભાગની કિંમત કેન્દ્ર સરકાર ચુકવશે. અમુક રાજ્ય સરકારો તેમના ખેડૂતોને વધુ છૂટ આપે છે, જેના કારણે ખેડુતોએ ફક્ત 10% ખર્ચ ઉપાડવો પડે છે.

એકવાર યોજનાનો લાભ પ્રાપ્ત થયા પછી સરકારે ખેડૂત પર વીજ સબસિડીનો ભાર વહન કરવાનો રહેશે નહીં. તેનાથી રાજ્ય સરકારોને સ્થાયી લાભ મળે છે. એક મશીન લગભગ શૂન્ય મેન્ટેનન્સ પર 25 થી 30 વર્ષ કામ કરે છે. વચ્ચે વચ્ચે ફક્ત બેટરી જ બદલવાની જરૂર પડે છે. કેટલાક સોલાર પંપને હાઇબ્રિડ ટેકનોલોજીથી બનાવવામાં આવે છે, જેને જરૂરી હોય ત્યારે વીજળીથી પણ ચલાવી શકાય છે, પરંતુ બેટરી આધારિત હોવાને કારણે આ સોલાર પંપથી દિવસ-રાત કોઈ પણ સમયે સિંચાઈ કરી શકાય છે.

વીજળી કંપનીઓને બચત : હકીકતમાં વીજ કંપનીઓ પ્રતિ યુનિટ 4 થી 4.50 રૂપિયા ચૂકવે છે. તેને ગ્રામીણ વિસ્તારો સુધી પહોંચાડતા સમયે પરિવહન ખર્ચ, સંચાલન ખર્ચ અને વહીવટી ખર્ચ મળીને આ ખર્ચ 7 થી 8.50 રૂપિયા સુધી પહોંચી જાય છે. પરંતુ સરકારની માર્ગદર્શિકાને લીધે, તે ખેડૂતને લગભગ મફત અથવા નજીવી કિંમતે વીજળી ઉપલબ્ધ કરાવે છે. પરંતુ જો આ વીજળી ગ્રામ્ય સ્તરે જ ઉત્પન્ન થઈ શકે, તો તેના સંચાલન ખર્ચ અને વહીવટી ખર્ચ નહિવત્ રહેશે.

ખેડૂતોની સ્થાયી આવકનો સ્ત્રોત : ખેડુતોને ખૂબ જ મર્યાદિત સમય માટે ખેતી માટે વીજળીની જરૂર પડે છે. પરંતુ તેઓ સોલર પેનલથી સતત વીજળી ઉત્પન્ન કરે છે. આ રીતે તેઓ વધારાની વીજળી વીજ કંપનીઓને વેચીને તેને સ્થાયી કમાણીનું સાધન બનાવી શકે છે. જો સરકાર અને વીજ કંપનીઓ ખેડૂતોને વીજળી ખરીદવાની ગેરેન્ટી આપે છે, તો એક તરફ ખેડુતો વીજળી વેચીને સ્થાયી આવક મેળવી શકે છે, તો બીજી તરફ સરકારને સ્વચ્છ બળતણનું કાયમી સપ્લાય પણ મળી શકે છે, જે દેશને ઉર્જા સંકટમાં મોટી મદદ કરી શકે છે

પડકારો : કેન્દ્ર-રાજ્ય સરકારો માટે સૌર ઉર્જા પેનલ્સ માટે સબસિડી ઉપલબ્ધ કરાવવા માટે ભંડોળ આપવું એક મોટો પડકાર છે. ખેડૂતોની મોટી સંખ્યા સબસિડી માટે વિશાળ બજેટની માંગ કરે છે. હાલમાં તે સરકાર માટે પડકારજનક છે. પરંપરાગત વિચારસરણીથી દૂર જવા માટે અચકાતા ખેડૂતોના મનમાં જાગૃતિ લાવવી પણ એક મોટો પડકાર છે.

આ માહિતી અમર ઉજાલા અને અન્ય નેશનલ ન્યુઝ એજન્સીઓના ન્યુઝ આર્ટિકલ માંથી સંપાદન કરી લીધેલ છે.