સવાર સાંજ જેને આપણે કચરો સમજીને ફેંકી દઈએ છીએ, તેનો ભાવ છે હજારો રૂપિયા કિલો

0
3913

આપણા ઘરમાં રોજ કચરા પોતું અને સફાઈ કરવામાં આવે છે. એ દરમ્યાન આપણે આપણા ઘરનો કચરો ઘરની બહાર ફેંકતા હોઈએ છીએ. એવામાં આપણે એક એવી વસ્તુ કચરો સમજીને ફેંકી દઈએ છીએ જેની કિંમત હજારો રૂપિયામાં છે. તેમજ આખી દુનિયામાં એનો વાર્ષિક કારોબાર કેટલાય અરબો રૂપિયામાં થાય છે.

વૈશ્વિક બજારમાં ભારત અને પાકિસ્તાન આ માર્કેટમાં પ્રમુખ નિકાસકાર છે. બંને દેશોમાં આ કારોબારમાં પોતાનો હક કરવાની હરીફાઈ થઈ રહી છે. દુનિયાના કેટલાય વિકસિત દેશ આના ખરીદદાર છે. હવે તમે વિચારી રહ્યા હશો કે એવી કઈ વસ્તુ છે જે આટલી કિંમતી છે પણ આપણે કચરો સમજીને ફેંકી દઈએ છીએ. તો તમને જણાવી દઈએ કે એ છે આપણા વાળ.

જી હાં, એવું સાંભળવામાં અટપટું લાગી રહ્યું હશે, પણ એ સત્ય છે. સાથે જ જણાવી દઈએ કે માનવીના વાળનો કારોબાર ભારત અને પાકિસ્તાનની અર્થ વ્યવસ્થાનો મજબૂત ભાગ બની રહ્યા છે. આપણે ખરતા વાળ કે સલૂનમાં કાપી દીધેલા વાળને કચરામાં ફેંકી દઈએ છીએ. એને જ કેટલાક લોકોએ કરોડોનો કારોબાર અને પોતાની કમાણીનું પ્રમુખ સ્ત્રોત બનાવી લીધું છે.

વાળની કિંમત છે ૮૦૦ થી ૩૦૦૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલો :

ઘણાને જાણીને નવાઈ લાગશે કે કોલકત્તામાં એક કિલો વાળની કિંમત ૮૦૦ થી ૧૨૦૦ રૂપિયા સુધીની છે. અને હોળી આવતા પહેલા આ વાળની કિંમત ૨૦૦૦ રૂપિયાથી ૩૦૦૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલો સુધી પહોંચી જાય છે. કારણ કે હોળીમાં રંગીન વિગની માંગ વધી જાય છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષોમાં ભારતમાં સલૂનમાં કાપેલા વાળની સાથે સાથે ખરતા વાળનું વેચાણ ઘણું વધી ગયું છે. અને જેના વાળની લંબાઈ આઠ ઇંચથી વધારે હોય છે એવા ખરતા વાળની કિંમત સૌથી વધારે હોય છે. સુરતમાં લગભગ 300 રૂપિયાનાં 100 ગ્રામના ભાવે મહિલાઓ ઘરે બેઠા વાળ લઇ જાય છે. (૩૦૦૦ રૂપિયે કિલો). એટલે વાળના ખરીદનાર જે કામનાં હેતુથી વાળ લઇ જાય એવા સામે રૂપિયા મળે છે. સાથે એ પણ સમજી લો કે પુરુષનાં વાળ કોઈ કામના નથી એ તદ્દન ખોટી વાત છે.

રોજના પાંચ ટ્રક વાળ તો ગડકરી જ ખરીદે છે :

તમારી જાણકારી માટે જણાવી દઈએ, કે વર્ષ ૨૦૧૫ માં એક નામાંકિત સમાચાર ચેનલના કાર્યક્રમમાં કેન્દ્રીય મંત્રી નીતિન ગડકરીએ કહ્યું હતું, કે તેઓ તિરૂપતિ મંદિર માંથી રોજના પાંચ ટ્રક વાળ ખરીદે છે. આ વાળની મદદથી એમની ફેક્ટરીમાં એમિનો એસિડ આધારિત માઈક્રો ન્યુટ્રિએન્ટ બનાવવામાં આવે છે. જેનો ખેતીમાં ઉપયોગ થાય છે. અને એની એક બોટલની કિંમત લગભગ ૯૦૦ રૂપિયા હોય છે, જેને તેઓ ખેડૂતોને ૩૦૦ રૂપિયામાં આપે છે.

દુબઇએ પણ એમને ૧૮૦ કન્ટેનર એમિનો એસિડનો ઓર્ડર આપ્યો છે, જેની પૂરતી તબક્કાવાર થઈ શકે છે. આ કાર્યક્રમમાં નીતિન ગડકરીએ કહયું હતું, કે તૂટેલા વાળથી તૈયાર એમિનો એસિડથી એમને વર્ષનો ૧૨ થી ૧૫ કરોડ રૂપિયાનો નફો થાય છે, જ્યારે તેઓ એને ભાવો ભાવ જ વેચી દે છે. આજે અમે તમને એ પણ જણાવીશું કે પાકિસ્તાન કેટલા રૂપિયા વાળથી કમાય છે અને ભારત કેટલા રૂપિયા કમાય છે. અને ગુજરાતનાં વાળ સારા છે કે મધ્ય પ્રદેશના.

સૌથી વધારે માંગ છે ખરતા વાળની :

નમન જૈન ભારતમાં વાળના કરોબાર વિશે જણાવે છે, કે કાંસકામાં ખરતા વાળને ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરવા અને એનાથી વિગ બનાવવાનું ખૂબ સહેલું હોય છે, તેથી વાળોનો કારોબાર શરૂ થયો. વિગ બનાવતી કંપનીઓ આ ખરતા વાળને સાફ કરી એક પ્રકારના કેમિકલમાં રાખે છે. પછી એને સીધા કરી અલગ અલગ ડિઝાઇનની વિગ બનાવે છે.

ગુજરાતના વાળ સૌથી સારા, મધ્યપ્રદેશના રુક્ષ :

કોલકત્તાની એરિનરાઇસ ઈન્ડસ્ટ્રી પ્રાઇવેટ લિમિટેડના વ્યાપારી મિલોન કહે છે, કે બજારમાં ગુજરાતના વાળની માંગ સૌથી વધારે હોય છે. અહીયાના વાળ મજબૂત અને ચમકદાર હોય છે. તેમજ મધ્યપ્રદેશ માંથી હાલમાં ૫ થી ૬% વાળ આવી રહ્યા છે. અહીંયાંના વાળની ક્વોલિટી એટલી બધી સારી નથી હોતી, અહીથી આવતા વાળ રુક્ષ અને ઢીલા હોય છે.

માત્ર તિરૂપતિ મંદિર જ કરે છે ૨૨૦ કરોડનો કારોબાર :

આધ્રપ્રદેશના તિરૂપતિ મંદિરમાં મુંડન કરાવવાની પરંપરા છે. અહીંયા ઘણી મોટી સંખ્યામાં મહિલાઓ મુંડન કરાવે છે. અને તમને જાણીને આશ્ચર્ય થશે કે વર્ષ ૨૦૧૪ માં તિરૂપતિ મંદિર દ્વારા જ ૨૨૦ કરોડ રૂપિયાના વાળનું વેચાણ થયું હતું. અને દર વર્ષે આ આંકડો વધતો જઈ રહ્યો છે. આથી મહિલાઓના વાળ ખરીદવા માટે તિરૂપતિ મુખ્ય સ્થાન છે.

વર્ષમાં થોડા મહિનાઓની જ સિઝન :

તમારી જાણકારી માટે જણાવી દઈએ કે વાળના વેપાર માટે સૌથી સારી સિઝન નાતાલ પછી શરૂ થાય છે, જે એપ્રિલ થી મે મહિના સુધી ચાલે છે. હોળી અને લગ્નની સિઝનમાં આ કારોબાર ખૂબ જામે છે. તેમજ વરસાદમાં આ કારોબાર બંધ રહે છે, અને પછી ઓક્ટોબરમાં એટલે કે દિવાળીના સમયે પાછો શરૂ થાય છે.

આ વેપારની નાના પાયે આ રીતે થઈ શરૂઆત :

સ્થાનિક વ્યાપારીઓના જણાવ્યા અનુસાર જબલપુર શહેરના સિહોરા, મંડલા, ડિંડોરી અને શહડોલની આસપાસના વિસ્તારમાં ફેરિયાઓ કાંસકામાં ખરતા વાળ ખરીદતા હતા અને એ વાળ ત્યાંના મોટા સ્થાનિક વેપારીઓને વેંચતા હતા. આ વેપારિયો પછી કોલકત્તા, ચેન્નાઇ, અને આધ્રપ્રદેશમાં તેને વેચી આવતા.

આ ધંધા સાથે જોડાયેલા કોલકત્તાના વેપારી મોહમ્મદ હસન ઉજ્જમસ જણાવે છે છે, કે એમની પાસે મધ્યપ્રદેશ ઉપરાંત બિહાર અને રાજસ્થાનથી પણ વાળ આવે છે. કોલકત્તાથી આવતા વાળ માંથી ૯૦% વાળ ચીન મોકલવામાં આવે છે. કુંડવારી નિવાસી રોશનીબાઈ કહે છે, કે ફેરિયાઓ વાળના બદલામાં પિન, ફુગ્ગા, ચોકલેટ વગેરે આપી જાય છે. સુરતમાં લગભગ 300 રૂપિયાનાં 100 ગ્રામ ભાવે મહિલાઓ ઘરે બેઠા વાળ લઇ જાય છે.

મધ્યપ્રદેશમાં વાળ ખરીદવા વિદેશી વ્યાપારીઓનું આવવાનું ઓછું રહે છે, એટલે અહીંયા વાળનો વેપાર એટલો વધારે થતો નથી. કોલકત્તા, ચેન્નાઇ, આંધ્રપ્રદેશ વિદેશી વેપારીઓનું ગઢ કહેવાય છે. અને ગુજરાત માંથી વિદેશોમાં વાળની સપ્લાય સૌથી વધારે થાય છે. વાળ વ્યાપારમાં સૌથી વધુ સક્રિય બંગાળનો મુસ્લિમ પરિવાર છે.

વાળનો વૈશ્વિક કારોબાર ૫૮૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધારે છે :

યુએસ અને જાપાન, પાકિસ્તાનથી પ્રીમિયમ ક્વોલિટીના મોટા ખરીદદાર છે. આ દેશો આ વાળનો ઉપયોગ પોતાના મનોરંજન ઉદ્યોગમાં થાય છે. ચીનમાં કોસ્મેટિક ઉદ્યોગમાં વધારો થવાથી માનવના વાળની માંગ પણ ઝડપથી વધી રહી છે. વર્ષ ૨૦૧૭ દરમિયાન દુનિયાભરમાં માનવના વાળની નિકાસનો કુલ કારોબાર આશરે ૫૮૦૦ કરોડ રૂપિયા રહ્યો હતો.